ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਚੂਨਾ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੋਰਡ ETPB ਦੇ ਸਕੱਤਰ Nasir Mushtaq ਮੁਤਾਬਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਕਰੀਬ 13 ਮਰਲੇ ਵਪਾਰਕ ਜ਼ਮੀਨ ਇਸ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮਕਸਦ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਇਹ ਐਲਾਨ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 9 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ APP ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਜੋੜਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੈ; ਨਵੀਂ ਥਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪਰਵਾਸੀ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਹੈ। Radio Pakistan ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਤਾਨੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਆਏ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਆਏ, ਇਸ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਗਿਣਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1534 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੂਨਾ ਮੰਡੀ ਦਾ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। Hindustan Times ਦੀ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਵੱਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਨ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿਹਾਰਕ ਮਸਲੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਲਾਹੌਰ ਵਾਲੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਲਾਭ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਥਾਂ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਵੀਜ਼ਾ ਜਾਂ ਯਾਤਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਬਦਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
APP ਮੁਤਾਬਕ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਲੰਗਰ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ; ਹਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਪੱਕੀ ਗਾਰੰਟੀ ਵਜੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਲਾਗਤ, ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਐਲਾਨ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹਨ; ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਜ਼ਮੀਨ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵੱਖਰੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।