ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਬਾਰੇ ਜਾਰੀ ਤਾਜ਼ਾ ਵੇਰਵੇ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੱਲ ਮੁੜ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ 2 ਨਵੰਬਰ 2026 ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2025 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ 13,995 ਸਕੂਲੀ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 3,621 ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਚਲਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ 31 ਵਾਹਨ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਬਾਰੇ Punjab Newsline ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, 2025 ਵਿੱਚ 8,325 ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ, 2,026 ਚਲਾਨ ਅਤੇ 24 ਵਾਹਨ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਈ। ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੌਰਾਨ 5,670 ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ 1,595 ਚਲਾਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੱਤ ਵਾਹਨ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਸੂਬਾ ਪੱਧਰੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ; ਹਰੇਕ ਜਾਂਚ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਰਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੇਰਵੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇੱਕੋ ਵਾਹਨ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਂਚ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਕੂਲੀ ਬੱਸਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਇਕਸਾਰ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਮਿਲੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਦੂਰ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਪਦੰਡ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਂਚ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨਹੀਂ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲੀ ਮਿਸਾਲ ਰੂਪਨਗਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ 15 ਮਈ 2026 ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਨੂਰਪੁਰ ਬੇਦੀ ਬਲਾਕ ਦੇ ਦੋ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ 32 ਵੈਨਾਂ ਪਰਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਖਾਮੀਆਂ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ 15 ਦਿਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਖ਼ੁਦ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਈ ਵਾਲੀ ਇਹ ਮਿਆਦ ਤਾਜ਼ਾ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਚਲਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬੱਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਦੱਸੀ ਖਾਮੀ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਆਪਣੀ ਬੱਸ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਬੱਸ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮੰਨਣ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ’ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।