ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਤੇਜ਼ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਨੇ ਵੱਡਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਕਟ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੂਤੀ ਬਲਾਂ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਤੱਟ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਅਤੇ ਮੋਖਾ ਸਮੇਤ ਰਣਨੀਤਿਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਮਗਰੋਂ 1.15 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਏ ਹਨ।
18 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ International Organization for Migration ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 112,000 ਲੋਕ ਯਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਬੇਘਰ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕਰੀਬ 3,000 ਲੋਕ ਸਮੁੰਦਰ ਰਾਹੀਂ ਜਿਬੂਤੀ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਤੱਥ
- ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 112,000 ਲੋਕ ਯਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੇਘਰ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 3,000 ਲੋਕ ਜਿਬੂਤੀ ਭੱਜੇ ਹਨ।
- ਹੂਤੀ ਬਲਾਂ ਨੇ ਮੋਖਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਤੱਟ ਦੇ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਕੜ ਵਧਾਈ ਹੈ।
- ਵਧਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹੂਤੀ ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਮਿਸਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਊਦੀ ਅਤੇ ਯਮਨੀ ਬਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਵਾਬੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
- ਬੇਘਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਖਾਣਾ, ਪਾਣੀ, ਠਿਕਾਣਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਗੰਭੀਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮੋਖਾ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੋਇਆ ਪਲਾਇਨ
Reuters ਦੀ ਮੈਦਾਨੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਹੂਤੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਦੂਜੀ ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਬੇਘਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਨੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਕਲ ਸਕੇ ਅਤੇ ਹੁਣ ਅਲ-ਬਿਰੇਨ ਅਤੇ ਅਲ-ਫਿਰਦੌਸ ਵਰਗੇ ਅਸਥਾਈ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਮੋਖਾ ਦੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਬਾਬ ਅਲ-ਮੰਦਬ ਜਲਡੰਡੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ ਆਵਾਜਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੂਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ The Punjabi Times ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੂਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਹਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਨਿਚੋੜ: ਇਸ ਵਾਰ ਲੜਾਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਅਸਰ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਰੇਖਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬੇਘਰ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਵਧਦਾ ਦਬਾਅ ਹੈ।
ਜਿਬੂਤੀ ਵੱਲ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ
IOM ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਛੋਟੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਿਬੂਤੀ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ। UN ਅੰਕੜਿਆਂ ਬਾਰੇ Reuters ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਬੂਤੀ ਨੇ ਵੱਧ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਬਾਅ ਹੈ।
ਯਮਨ ਦੀ ਲੜਾਈ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਥਮੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਅ ਵਧਣ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਫਿਰ ਬਦਲੇ ਹਨ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਟਿਕਾਊ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਏਜੰਸੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬੇਘਰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੁਰਾਕ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ।