ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ Sharad Tak ਦੀ ਕੰਪਨੀ ST LNG ਦੇ ਟੈਕਸਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਗੈਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪੌੜੀ ਪਾਰ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਪਰ 8.2 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹਾਲੇ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਨੂੰ ਚੱਲਦੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਜਾਂ ਪੱਕੇ ਖ਼ਰੀਦ ਸਮਝੌਤੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਮਰੀਕੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ 28 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੇ ਐਲਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਅਰਜ਼ੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸਹੂਲਤ ਟੈਕਸਸ ਦੇ Matagorda ਨੇੜੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਣਨੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਨੂੰ ਤਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਭੇਜਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਲ ਗੈਸ ਨੂੰ LNG ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਇਕਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਰੱਥਾ 21 ਲੱਖ ਟਨ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ 84 ਲੱਖ ਟਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਵੇਰਵੇ ਵਿੱਚ 20 ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ, ਤਰਲ ਗੈਸ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਰ ਤੈਰਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਢਾਂਚਾ ਹੈ, ਮੌਜੂਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ।
ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 2,000 ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 855 ਪੱਕੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਉਪਲਬਧ ਅਸਾਮੀਆਂ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਭਰਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਧਿਕਾਰਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਗੈਸ ਬਰਾਮਦ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਤੋਂ ਨੌਂ ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਬਾਕੀ
29 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ Reuters ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ Alap Shah ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਨਿਵੇਸ਼ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਈ 2027 ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦਾ ਟੀਚਾ ਦੱਸਿਆ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਘੀ ਅਤੇ ਸੂਬਾਈ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ।
Tak ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20 ਲੱਖ ਟਨ ਸਾਲਾਨਾ ਖ਼ਰੀਦ ਦੀਆਂ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਗੱਲਬਾਤ ਵੇਲੇ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਖ਼ਰੀਦ ਸਮਝੌਤੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਊਰਜਾ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਅਜੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਤੈਅ ਸੌਦਾ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾ ਵੀ ਇਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਐਲਾਨ ਵਿੱਚ 2029 ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਗਲੇ ਦਿਨ Shah ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਕੰਮ 2030 ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਦੱਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਮਿਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਰੋਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਖ਼ਬਰ ਵੀ ਹੈ। IIT Bombay ਦੇ ਜੀਵਨੀ ਵੇਰਵੇ ਅਨੁਸਾਰ Tak ਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਹ 1976 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣੇ। ਹੁਣ ਇਸ ਗੈਸ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਅਗਲਾ ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ।