ਸੂਡਾਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਲੜ ਰਹੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। 22 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲੀਆ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕੇ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਉਜੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਡਰੋਨ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਹਮਲੇ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਅੰਕੜਾ ਜਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਧਿਰ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ, ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸੂਡਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਲੋਰੇਂਜ਼ੋ ਕਾਰਾਫ਼ੀ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੇ। ਬਿਆਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰਨ ਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਭਵ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਵਾਲੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ 2,700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਹਾਲੀਆ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਨਾਦੋਲੂ ਦੀ 22 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਇਸ ਚੇਤਾਵਨੀ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਹਾਲੀਆ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਪੀਲ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਹਮਲੇ ਬਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ।
ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਿਨੀਵਾ ਵਿੱਚ ਸੂਡਾਨ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਈ ਹੈ। ਰੇਡੀਓ ਤਮਾਜ਼ੁਜ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 21 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਵੱਲ ਸੰਭਵ ਰਸਤੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਸੂਡਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰੈਪਿਡ ਸਪੋਰਟ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਇਸ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਉਸ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਸਵਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਲੈਕਸਾਂਦਰ ਫਾਸੇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਹੱਲ ਹੋਣ ਤੱਕ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਡਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਰੁਕ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੀ 2025 ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨੇ ਸੂਡਾਨ ਦੇ ਸੱਤ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਮੱਗਰੀ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਹਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
