ਚਰਨੋਬਿਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ 1 ਕਰੋੜ 70 ਲੱਖ ਪੌਂਡ ਦੀ ਨਵੀਂ ਮਦਦ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। 15 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਰਕਮ ਉਸ ਵੱਡੀ ਢਾਲ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇਗੀ, ਜੋ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਰਿਐਕਟਰ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਦਦ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੈ, ਮੁਰੰਮਤ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਸਾ ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਜੀ-7 ਦਾਨੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਯੂਰਪੀ ਪੁਨਰਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬੈਂਕ, EBRD, ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਰਜੀਹ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਹਵਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਤੈਅ ਉਮਰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਬੈਂਕ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਸ ਢਾਲ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸਟੀਲ ਦੇ ਮਹਿਰਾਬ ਵਜੋਂ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ 1986 ਦੇ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹ ਹੋਏ ਚੌਥੇ ਰਿਐਕਟਰ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਪੁਰਾਣੇ ਕੰਕਰੀਟ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਢੱਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਨਹੀਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਅਸਥਿਰ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣਾ ਵੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਫਰਵਰੀ 2025 ਦੇ ਰੂਸੀ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਪਰਮਾਣੂ ਨਿਗਰਾਨ ਸੰਸਥਾ IAEA ਦੇ 5 ਦਸੰਬਰ 2025 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੇ ਢਾਲ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰ ਝੱਲਣ ਵਾਲੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਨਵੇਂ ਪਰਮਾਣੂ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ।
ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖ਼ਰਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁੱਲ ਕੰਮ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 50 ਕਰੋੜ ਯੂਰੋ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਢਾਂਚਾਗਤ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ 2030 ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਟੀਚਾ ਹਨ, ਅੰਤਿਮ ਬਿੱਲ ਜਾਂ ਪੱਕੀ ਮੁਕੰਮਲਤਾ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਹੀਂ। ਜੰਗ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ।
ਪਲਾਂਟ ਦੇ 17 ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਕਰਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨੀ, ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੱਧ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਵਿਕਲਪ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਪੂਰੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਲਈ 3 ਕਰੋੜ ਯੂਰੋ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 17 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਸਥਾਈ ਮੁਰੰਮਤਾਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।